Αυτόματος πνευμοθώρακας

 

 

Σύντομη παρουσίαση αυτόματου πνευμοθώρακα και αντιμετώπιση (κλικ)

 

Ορισμός

Αυτόματος πνευμοθώρακας (πνεύμα=αέρας + θώρακας) καλείται η μη τραυματική συλλογή αέρα εντός της υπεζωκοτικής κοιλότητας.

 

Τύποι

  • Πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας (primary spontaneous pneumothorax - PSP), ο οποίος δεν συσχετίζεται με κλινικά εμφανή νόσο των πνευμόνων.
  • Δευτεροπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας (secondary spontaneous pneumothorax - SSP), ο οποίος συσχετίζεται με κλινικά εμφανή νόσο των πνευμόνων.

 

Επιδημιολογία

Ο πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας συνήθως εμφανίζεται σε ψηλά και λεπτά άτομα, ηλικίας 15-34 έτη. Σπάνια εμφανίζεται σε άτομα μεγαλύτερα των 40 ετών. Ο δευτεροπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας εμφανίζεται κυρίως σε ασθενείς με υποκείμενη πνευμονική νόσο, συνήθως σε άτομα μεγαλύτερα των 55 ετών. Η αναφερόμενη επίπτωση είναι 6.3-24/100000 ετησίως για τους άνδρες και 1.2-9.8/100000 ετησίως για τις γυναίκες.

Οι πιθανότεροι παράγοντες κινδύνου για την πρόκληση αυτόματου πνευμοθώρακα είναι:

 

Αιτιολογικοί παράγοντες

Τα κύρια αίτια συλλογής αέρα εντός της υπεζωκοτικής κοιλότητας είναι τα εξής παρακάτω:

 

Παθογένεση

Η ερμηνεία της παθογένεσης του αυτόματου πνευμοθώρακα βασίζεται στις εξής υποθέσεις:

  • η αποδόμηση των πνευμονικών ελαστικών ινών προάγει την δημιουργία υποϋπεζωκοτικών εμφυσηματικών κύστεων
  • η παρουσία εμφυσηματικών κύστεων προάγει την φλεγμονή που οδηγεί στην απόφραξη μικρών αεραγωγών
  • η αύξηση της ενδοκυψελιδικής πίεσης σε επίπεδα μεγαλύτερα της ενδοϋπεζωκοτικής πίεσης έχει ως αποτέλεσμα την διαφυγή αέρα από τις κυψελίδες προς την υπεζωκοτική κοιλότητα

Πολύ μικρές (blebs) ή μεγαλύτερες (bullae) εμφυσηματικές κύστεις έχουν ανευρεθεί σε ποσοστό 94% ασθενών που εμφάνισαν υποτροπιάζοντα ή επιπλεγμένο αυτόματο πνευμοθώρακα. Ο πρωτοπαθής πνευμοθώρακας μπορεί να είναι οικογενής.

 

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα συνήθως παρουσιάζονται ξαφνικά και μπορεί να είναι ήπια ή απόντα. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

  • Δύσπνοια
  • Θωρακικό άλγος
    • ξαφνικό
    • οξύ
    • ετερόπλευρο
    • εντοπισμένο στις πλευρές
    • μεγαλύτερης έντασης κατά την έναρξη
    • συνήθως υφίεται μετά από 24h

Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι το 87% των ασθενών δεν έκαναν κάποια δραστηριότητα κατά την εμφάνιση των συμπτωμάτων, 9% των ασθενών έκαναν κάποια απότομη κίνηση, ενώ μόνο 2% ασκούσαν κάποια έντονη δραστηριότητα. Στον καταμήνιο πνευμοθώρακα, τα συμπτώματα εμφανίζονται κατά την έμμηνη ρύση, ενώ συνήθως συνυπάρχουν συμπτώματα ενδομητρίωσης. Συμπτώματα καρδιοαναπνευστικής δυσλειτουργίας συνήθως οφείλονται σε πνευμοθώρακα υπό τάση.

 

Κλινική εξέταση

  • μειωμένη έκπτυξη ημιθωρακίου
  • υπερτυμπανικότητα στην επίκρουση
  • ελάττωση ή απουσία αναπνευστικού ψυθιρίσματος

 

Διαγνωστική προσέγγιση

  • Απεικονιστικός έλεγχος
    • Ακτινογραφία θώρακος
    • Αξονική τομογραφία θώρακος
    • Διαθωρακικό υπερηχογράφημα

 

 

 Ακτινογραφία θώρακος

 

 

 

 Ακτινογραφία θώρακος

 

 

 Αξονική τομογραφία θώρακος

 

 

Αξονική τομογραφία θώρακος

 

 

 

Διαθωρακικό υπερηχογράφημα θώρακος

 

 

Αντιμετώπιση

 

Γενικές συστάσεις

  • Σε περίπτωση πνευμοθώρακα υπό τάση, συνιστάται άμεση παροχέτευση
  • Παρακολούθηση προτείνεται για:
    • ασθενείς με μικρό αυτόματο πνευμοθώρακα (απόσταση μεταξύ ελεύθερου ορίου πνεύμονα και θωρακικού τοιχώματος < 2cm) και μη σημαντική δύσπνοια
    • επιλεγμένους, ασυμπτωματικούς ασθενείς με μεγάλο αυτόματο πνευμοθώρακα (απόσταση μεταξύ ελεύθερου ορίου πνεύμονα και θωρακικού τοιχώματος > 2cm) 
  • Χορήγηση οξυγόνου με υψηλή ροή σε όλους τους ασθενείς
  • Εισαγωγή σε νοσηλευτικό ίδρυμα όλων των ασθενών με δευτεροπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα
  • Επεμβατική αντιμετώπιση συστήνεται σε όλους τους ασθενείς με πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα και δύσπνοια που σχετίζεται με την έκταση του πνευμοθώρακα
    • παροχέτευση πνευμοθώρακα με την εισαγωγή βελόνας, καθετήρα ή σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης
      • η παροχέτευση με βελόνα μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με την την τοποθέτηση σωλήνα και έτσι να μειωθούν οι μέρες νοσηλείας
    • πλευροδεσία με πλευροδετικό παράγοντα δια του σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης ή θωρακοσκοπικά (VATS)
      • η χημική πλευροδεσία είναι κατάλληλη για ασθενείς που αδυνατούν ή δεν επιθυμούν χειρουργική αντιμετώπιση
  • Για τους ασθενείς με υποτροπή του αυτόματου πνευμοθώρακα συστήνεται:
    • πλευροδεσία με πλευροδετικό παράγοντα δια του σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης ή θωρακοσκοπικά (VATS)
      • η θωρακοσκοπική εμφύσηση ταλκ μειώνει το ποσοστό υποτροπών συγκριτικά με την έγχυση ταλκ δια του σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης
      • η πλευροδεσία με έγχυση μινοκυκλίνης μειώνει το ποσοστό υποτροπών και τις επακόλουθες θωρακοσκοπικές επεμβάσεις
    • χειρουργική αντιμετώπιση
      • για δύσκολους ή υποτροπιάζοντες πνευμοθώρακες η ανοιχτή προσπέλαση και διενέργεια υπεζωκοτεκτομής έχει το χαμηλότερο ποσοστό υποτροπών (1%)
      • η θωρακοσκοπική προσπέλαση σε σύγκριση με την ανοιχτή προσπέλαση έχουν παρόμοια αποτελέσματα
  • Η αντιμετώπιση του καταμήνιου πνευμοθώρακα περιλαμβάνει συνδυασμό χειρουργικής αντιμετώπισης και ορμονοθεραπείας

 

 

Χειρουργική αντιμετώπιση

 

Παροχέτευση πνευμοθώρακα με εισαγωγή βελόνας στο πάσχον ημιθωράκιο

 

Παροχέτευση πνευμοθώρακα με τοποθέτηση σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης στο πάσχον ημιθωράκιο

 

 

Θωρακοσκοπική και ανοιχτή αντιμετώπιση

 

 

Πλευροδεσία

 

 

Επιπλοκές πνευμοθώρακα

 

 

Πρόγνωση

Ο δευτεροπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας σχετίζεται με υψηλότερη νοσηρότητα και θνητότητα από ότι ο πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας

 

Κατευθυντήριες οδηγίες

 

Επισκεφθείτε τον ιατρό.

Ο Χειρουργός Θώρακος, Αθανάσιος Κλέωντας κατά τις πρωινές ώρες βρίσκεται στο χώρο του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης και τις απογευματινές ώρες στο ιατρείο του (Ερμού 73).

2310 - 400000
Γραφείο 11, 2ος όροφος. Dec 1742

Κοινωνικά Δίκτυα

Ωράριο ιατρού

Ο ιατρός βρίσκεται τηλεφωνικά στη διάθεσή σας 24 ώρες την ημέρα, επτά μέρες την εβδομάδα.

Δέχεται στο ιατρείο του κατόπιν ραντεβού:

Δευτέρα - Παρασκευή: 18.00 - 21.00